QR Code ก็หลอกได้: 7 จุดที่ควรเช็กก่อนเปิดลิงก์หรือจ่ายเงิน
QR Code ทำให้เปิดเมนูหรือจ่ายเงินได้สะดวก แต่ลายสี่เหลี่ยมไม่ได้บอกว่าปลายทางน่าเชื่อถือเสมอไป การหยุดตรวจไม่กี่จุดก่อนเปิดเว็บ กรอกข้อมูล หรือกดยืนยัน ช่วยให้เห็นความผิดปกติที่มองจากหน้าป้ายไม่ออก
1. ดูว่ากำลังสแกนเพื่ออะไร
แยกการเปิดหน้าเว็บออกจากการชำระเงิน คำขอเปิดเมนูอาหารไม่ควรกลายเป็นการให้ข้อมูลการเงินโดยไม่มีเหตุผล ถ้าแอปแสดงการทำรายการที่ไม่ตรงกับสิ่งที่ตั้งใจ ให้ยกเลิกก่อนและถามผู้ให้บริการ ไม่กดยอมรับเพียงเพราะสแกนจากป้ายในร้าน
2. สังเกตป้ายและที่มาของรหัส
FTC เตือนว่ามีการนำรหัสของมิจฉาชีพแปะทับของจริงได้ หากป้ายมีสติกเกอร์ซ้อนผิดปกติหรือมาจากข้อความที่ไม่คาดคิด ควรตรวจสอบกับช่องทางที่รู้จัก ไม่อาศัยโลโก้หรือชื่อบนป้ายอย่างเดียว
3. อ่านที่อยู่เว็บก่อนเปิด
FTC แนะนำให้ตรวจ URL ว่ามีการสะกดผิดหรือสลับตัวอักษรหรือไม่ ถ้ามองปลายทางไม่ชัด อย่ารีบเปิดหรือกรอกข้อมูล การมีรูปกุญแจหรือ HTTPS เพียงอย่างเดียวไม่ได้รับรองว่าเป็นเว็บไซต์ขององค์กรที่อ้างชื่อ ใช้แอปหรือที่อยู่ทางการที่หาเองเมื่อต้องเข้าสู่ระบบ
4. ก่อนจ่าย ดูชื่อและยอดอีกครั้ง
ธนาคารแห่งประเทศไทย มีเอกสารความรู้ที่แนะนำให้ตรวจชื่อผู้รับและจำนวนเงินก่อนโอน หากชื่อไม่ตรงกับสิ่งที่ร้านแจ้ง ให้ถามและยืนยันให้ชัดก่อน ไม่คาดเดาว่าเป็นชื่อเจ้าของร้านแน่นอน และไม่โอนยอดทดสอบให้บัญชีที่สงสัย
5. ระวังข้อความที่เร่งให้ทำทันที
FTC ยกตัวอย่างข้อความอ้างปัญหาบัญชีหรือการส่งพัสดุเพื่อทำให้รีบสแกน หากสงสัยให้ติดต่อองค์กรผ่านช่องทางที่เคยรู้ว่าเป็นของจริง ไม่ใช้เบอร์หรือลิงก์ที่แนบในข้อความนั้น การหยุดตรวจเหมาะกว่ารีบทำตามเวลานับถอยหลัง
6. ไม่ติดตั้งของเพิ่มเพราะหน้าเว็บสั่ง
ถ้าปลายทางขอให้ดาวน์โหลดไฟล์ ติดตั้งแอปจากแหล่งแปลก หรือเปิดสิทธิ์ที่ไม่เกี่ยวกับงาน ให้หยุดก่อน อัปเดตระบบและแอปจากช่องทางทางการตามปกติ รหัส OTP และข้อมูลล็อกอินไม่ควรถูกส่งให้คนที่อ้างว่าจะช่วยแก้รายการ
7. ถ้าทำรายการแล้ว เก็บหลักฐานและติดต่อทันที
บันทึกเวลา ยอด ชื่อบัญชี และหลักฐานที่มี โดยไม่เผยแพร่ข้อมูลส่วนตัวในสาธารณะ ติดต่อธนาคารหรือผู้ให้บริการผ่านช่องทางทางการทันทีหากสงสัยรายการผิดปกติ ถ้าเผลอใส่รหัสผ่านบนหน้าเว็บต้องสงสัย ให้เปลี่ยนผ่านบริการจริงและตรวจความปลอดภัยบัญชี ไม่จ่ายค่าปลดล็อกให้คนในข้อความ
เช็กลิสต์นำไปใช้
- รู้ว่าสแกนเพื่อเปิดเว็บหรือจ่ายเงิน
- ดูที่มาของป้าย
- ตรวจ URL ก่อนกรอกข้อมูล
- ชื่อผู้รับและยอดตรงก่อนยืนยัน
- ติดต่อผ่านช่องทางทางการเมื่อสงสัย
คำถามที่พบบ่อย
QR ทุกอันอันตรายไหม?
ไม่ใช่ รหัสเป็นวิธีส่งข้อมูล ความเสี่ยงอยู่ที่ปลายทางและการทำตามคำขอที่ไม่เหมาะสม
มีโลโก้ธนาคารบนป้ายแล้วเชื่อได้ไหม?
ยังควรตรวจข้อมูลในแอปก่อนยืนยัน เพราะรูปลักษณ์ของป้ายถูกทำเลียนแบบได้
ใช้ QR ต่อได้อย่างรอบคอบ โดยแยกขั้นสแกนออกจากขั้นเชื่อถือและยืนยัน การเห็นข้อมูลจริงในแอปหรือปลายทางสำคัญกว่าความสวยของป้าย
แหล่งข้อมูลประกอบ
ตรวจแหล่งข้อมูล 14 ตุลาคม 2569
ภาพปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI เพื่อประกอบบทความ