10 วิธีเช็กลิงก์ปลอมและข้อความมิจฉาชีพ ก่อนกดแล้วเงินหาย
“พัสดุตกค้าง กรุณายืนยันที่อยู่”, “บัญชีของคุณกำลังถูกระงับ”, “ได้รับเงินคืน คลิกลิงก์เพื่อยืนยัน” ข้อความเหล่านี้อาจถูกสร้างขึ้นเพื่อเร่งให้เรากดลิงก์โดยไม่ทันตรวจสอบ มาดู 10 จุดสังเกตง่าย ๆ ที่ควรเช็กทุกครั้งก่อนแตะลิงก์หรือกรอกข้อมูลสำคัญ
มิจฉาชีพออนไลน์ไม่ได้อาศัยเพียงเว็บไซต์หน้าตาแปลก ๆ อีกต่อไป บางข้อความอาจเลียนแบบธนาคาร บริษัทขนส่ง หน่วยงานรัฐ หรือแพลตฟอร์มที่เราใช้อยู่เป็นประจำได้ค่อนข้างแนบเนียน ดังนั้นหลักสำคัญไม่ใช่การพยายาม “จำหน้าตาของเว็บปลอม” แต่คือการสร้างนิสัย ตรวจสอบก่อนกด ก่อนกรอก และก่อนโอน
1. อย่าเชื่อเพียงเพราะชื่อผู้ส่งดูคุ้นเคย
ข้อความที่แสดงชื่อบริษัท ธนาคาร หรือบริการที่เรารู้จัก ไม่ได้หมายความว่าข้อความนั้นมาจากองค์กรดังกล่าวจริงเสมอไป หากข้อความแจ้งว่าบัญชีมีปัญหา มีพัสดุตกค้าง หรือต้องดำเนินการเรื่องเงิน ให้เปิดแอปหรือเว็บไซต์ทางการด้วยตัวเอง แทนการเข้าผ่านลิงก์ในข้อความ
2. อ่านชื่อเว็บไซต์ให้ครบก่อนกด
มิจฉาชีพอาจจดโดเมนที่มีชื่อคล้ายเว็บไซต์จริงมาก เช่น เปลี่ยนตัวอักษร เพิ่มขีด เพิ่มคำบางคำ หรือใช้โดเมนอื่นต่อท้าย อย่าดูเพียงโลโก้หรือคำแรกของ URL แต่ให้ตรวจสอบ ชื่อโดเมนจริงทั้งหมด โดยเฉพาะก่อนกรอกรหัสผ่าน ข้อมูลบัตร หรือข้อมูลส่วนบุคคล
3. ระวังข้อความที่พยายามทำให้ตกใจ
ข้อความอย่าง “บัญชีจะถูกปิดภายใน 24 ชั่วโมง”, “ตรวจพบรายการผิดปกติ รีบยืนยันตัวตน” หรือ “ไม่ดำเนินการวันนี้จะถูกระงับบริการ” ใช้ความเร่งด่วนเพื่อให้เราตัดสินใจก่อนตรวจสอบ หากเรื่องนั้นสำคัญจริง ให้หยุดอ่านข้อความแล้วติดต่อองค์กรผ่านช่องทางทางการด้วยตัวเอง
4. ของฟรีและรางวัลที่ไม่ได้สมัคร ต้องสงสัยไว้ก่อน
หากไม่เคยเข้าร่วมกิจกรรม แต่กลับได้รับข้อความว่าได้รับรางวัล คูปอง หรือสิทธิพิเศษแบบไม่ทราบที่มา อย่าเพิ่งกรอกข้อมูล กดลิงก์ หรือจ่าย “ค่าธรรมเนียมรับรางวัล”
5. HTTPS และรูปแม่กุญแจไม่ได้แปลว่าเว็บนั้นปลอดภัยแน่นอน
HTTPS หลัก ๆ หมายถึงการเชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์กับเว็บไซต์ถูกเข้ารหัส แต่ เว็บไซต์มิจฉาชีพก็สามารถใช้ HTTPS ได้ ดังนั้นยังต้องตรวจชื่อโดเมน เนื้อหา และที่มาของลิงก์ประกอบกัน
6. อย่าให้ OTP รหัสผ่าน หรือ PIN ผ่านข้อความหรือลิงก์ที่ส่งมา
OTP รหัสผ่าน และ PIN เป็นข้อมูลสำคัญ หากมีคนติดต่อมาขอข้อมูลเหล่านี้ โดยเฉพาะพร้อมสร้างสถานการณ์เร่งด่วน ให้หยุดก่อน และอย่ากรอกข้อมูลสำคัญลงในหน้าเว็บที่เปิดจากลิงก์ซึ่งเราไม่แน่ใจว่ามาจากไหน
7. ลิงก์สั้นต้องระวังเป็นพิเศษ
ลิงก์แบบย่อมีประโยชน์ แต่เราอาจมองไม่เห็นปลายทางที่แท้จริงจากข้อความทันที ถ้าได้รับลิงก์สั้นจากบุคคลหรือแหล่งที่ไม่รู้จัก และข้อความเกี่ยวข้องกับเงิน บัญชี หรือข้อมูลส่วนตัว ไม่กดคือทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า
8. อย่าติดตั้งแอปจากลิงก์ที่คนแปลกหน้าส่งมา
หากมีคนอ้างเป็นเจ้าหน้าที่แล้วบอกให้ดาวน์โหลดแอปเพื่อ “ตรวจสอบบัญชี”, “คืนเงิน”, “ยืนยันตัวตน” หรือ “ช่วยแก้ปัญหา” ให้ระวังอย่างมาก โดยเฉพาะแอปที่ขอสิทธิ์ควบคุมเครื่อง แชร์หน้าจอ หรือเข้าถึงข้อมูลสำคัญ ควรหยุดและตรวจสอบกับหน่วยงานนั้นโดยตรงก่อน
9. ไม่แน่ใจ ให้เข้าเว็บไซต์หรือแอปทางการเอง
แทนที่จะกดลิงก์ใน SMS, LINE, Messenger หรืออีเมล ให้ปิดข้อความนั้นแล้วเปิด แอปทางการที่ติดตั้งอยู่แล้ว หรือพิมพ์เว็บไซต์ที่เรารู้จักด้วยตัวเอง ถ้าเป็นเรื่องจริง ส่วนใหญ่เราสามารถตรวจสอบสถานะผ่านช่องทางทางการได้
10. ก่อนโอนเงิน ให้ตรวจสอบ “คน” ไม่ใช่แค่ “ลิงก์”
บางครั้งไม่มีลิงก์ปลอมเลย มิจฉาชีพอาจใช้บัญชีโซเชียลของคนรู้จักที่ถูกยึด หรือปลอมตัวเป็นบุคคลอื่นเพื่อขอยืมเงิน หากมีคนรู้จักทักมาขอเงินแบบผิดปกติ โดยเฉพาะยอดสูงหรือเร่งให้โอนทันที ให้ โทรหาเจ้าตัวผ่านช่องทางที่เคยใช้กันอยู่แล้ว เพื่อยืนยันก่อน
จำง่าย ๆ: “หยุด – เช็ก – เข้าเอง”
เมื่อได้รับข้อความที่เกี่ยวกับ เงิน บัญชี รหัสผ่าน พัสดุ รางวัล หรือการยืนยันตัวตน ให้จำสามขั้นตอน: หยุด — อย่ารีบกดเพราะข้อความเร่ง, เช็ก — ตรวจผู้ส่ง ชื่อโดเมน และเนื้อหา, เข้าเอง — เปิดแอปหรือเว็บไซต์ทางการด้วยตัวเอง ใช้เวลาเพิ่มอีกเพียงเล็กน้อย แต่อาจช่วยป้องกันความเสียหายที่ตามมาได้มาก
ถ้าเผลอกดลิงก์ไปแล้ว ต้องทำอย่างไร?
หากแค่เปิดหน้าเว็บ แต่ ยังไม่ได้กรอกข้อมูล ดาวน์โหลดไฟล์ หรือติดตั้งแอป ให้ปิดหน้าเว็บและอย่าดำเนินการต่อ แต่ถ้ากรอกรหัสผ่านหรือข้อมูลสำคัญไปแล้ว ควรเปลี่ยนรหัสผ่านผ่านเว็บไซต์หรือแอปทางการทันที และหากเป็นข้อมูลเกี่ยวกับธนาคารหรือมีการโอนเงินผิดปกติ ควรติดต่อธนาคารผ่านช่องทางทางการโดยเร็ว
หากติดตั้งแอปตามคำแนะนำของบุคคลที่น่าสงสัย หรือให้สิทธิ์ควบคุมอุปกรณ์ ควรหยุดทำธุรกรรมทางการเงินจากเครื่องนั้นจนกว่าจะตรวจสอบความปลอดภัยเรียบร้อย
