วิธีทำบัญชีรายรับรายจ่ายแบบง่าย พร้อมตัวอย่างไม่ให้เงินโอนนับซ้ำ
จดรายจ่ายทุกวันแต่ยอดยังไม่ตรง บางครั้งไม่ได้ลืมค่ากาแฟ แต่อาจนับเงินที่โอนไปอีกบัญชีเป็นรายจ่าย แล้วนับซ้ำเมื่อซื้อของ บทความนี้ชวนทำสมุดเงินเข้าออกแบบง่ายเพื่อรู้ว่าเงินไปไหน ใช้กับกระดาษหรือตารางคำนวณก็ได้ โดยไม่ใช่งบการเงินสำหรับธุรกิจหรือแบบยื่นภาษี

1. กำหนดก่อนว่าจะดูเงินส่วนไหน
เริ่มจากเงินส่วนตัวที่ใช้ประจำ และระบุว่ารวมเงินสดกับบัญชีใดบ้าง หากรวมหลายบัญชี เงินโอนระหว่างบัญชีในขอบเขตเดียวกันไม่ใช่รายได้ใหม่หรือการซื้อของ จดขอบเขตนี้ไว้หน้าแรก ช่วยไม่ให้เปลี่ยนวิธีนับไปมาจนเทียบคนละฐาน
2. ใช้ตารางห้าช่องที่กรอกได้จริง
ตั้งช่องวันที่ รายการ เงินเข้า เงินออก และหมวดหรือหมายเหตุ ไม่จำเป็นต้องแบ่งหมวดย่อยตั้งแต่แรกจนแต่ละบิลต้องคิดนาน เลือกคำที่เข้าใจตรงกัน เช่น อาหาร เดินทาง ของใช้ และโอนภายใน ถ้ามีหลายบัญชีค่อยเพิ่มช่องแหล่งเงินเพื่อใช้ตรวจยอด
3. บันทึกยอดเริ่มต้นให้เห็นฐาน
นับเงินสดและดูยอดบัญชีที่เลือกในวันเริ่ม จดเป็นยอดยกมา ไม่ถือเป็นรายได้ของเดือนนั้น หากมีเงินที่กันไว้เพื่อเป้าหมายให้ทำหมายเหตุแยก จะได้ไม่เข้าใจว่ายอดคงเหลือทั้งหมดเป็นเงินที่ใช้ได้ทันที ไม่เปิดเผยภาพบัญชีจริงเพื่อขอคนอื่นช่วยตรวจโดยไม่ปิดข้อมูลส่วนตัว
4. แยกเงินโอนออกจากรายรับรายจ่าย
ตัวอย่างสมมติเริ่มรวม 2,000 บาท โอน 500 บาทจากบัญชีตัวเองไปเป็นเงินสด ยอดรวมยังเป็น 2,000 บาท เมื่อซื้ออาหาร 120 บาท ยอดรวมจึงเหลือ 1,880 บาท ถ้านับทั้งถอนเงินและซื้ออาหารเป็นรายจ่าย จะเห็นเงินออกเกินจริง เลือกบันทึกโอนภายในหรือทำคู่รายการตามแบบตารางที่ใช้

5. เลือกวิธีตามบัตรเครดิตให้ไม่ซ้ำ
สำหรับสมุดส่วนตัว ถ้าบันทึกยอดซื้อด้วยบัตรเป็นรายจ่ายแล้ว เวลาชำระบัตรต้องแยกเป็นการชำระยอดเดิม ไม่บวกซื้อซ้ำอีกครั้ง แต่ยังต้องติดตามเงินสดและหนี้คงค้างต่างหาก ถ้ามีดอกเบี้ยหรือค่าธรรมเนียมให้บันทึกตามที่เกิดจริง หากต้องใช้งบเพื่อภาษีหรือธุรกิจควรขอผู้เชี่ยวชาญจัดวิธีที่ถูกต้อง
6. ตรวจยอดและรายการเล็กอย่างสม่ำเสมอ
ใช้สูตรยอดยกมา บวกเงินเข้า ลบเงินออก แล้วเทียบกับเงินที่นับจริงในขอบเขตเดียวกัน ถ้าไม่ตรงให้หาค่าธรรมเนียม เงินคืน หรือรายการที่ลืม ไม่ใส่รายจ่ายอื่น ๆ เพื่อบังคับให้ลงตัวทันที CFPB แนะนำให้ดูประวัติหลายเดือนเพื่อไม่พลาดรายจ่ายที่ไม่ได้เกิดทุกเดือนด้วย
7. ใช้ผลที่จดไปตัดสินใจหนึ่งเรื่อง
ปลายสัปดาห์เลือกดูว่าหมวดไหนใช้เกินที่ตั้งใจและเกิดจากอะไร เช่น ซื้อของเข้าบ้านซ้ำหรือมีนัดเดินทางเพิ่ม จากนั้นปรับสิ่งเล็กที่ควบคุมได้ การจดไม่ได้ทำให้เงินเพิ่มเอง แต่ช่วยให้แผนเดือนถัดไปอิงพฤติกรรมจริง แทนการตั้งงบจากความรู้สึก
ตารางสรุปสำหรับนำไปใช้
| รายการสมมติ | ผลต่อยอดรวม |
|---|---|
| ยอดยกมา | 2,000 บาท |
| โอนบัญชีตัวเองไปเงินสด 500 บาท | ยอดรวมยัง 2,000 บาท |
| ซื้ออาหาร 120 บาท | ยอดรวมเหลือ 1,880 บาท |
เช็กลิสต์นำไปใช้
- กำหนดขอบเขตเงิน
- จดยอดยกมา
- แยกโอนภายใน
- ไม่บันทึกซื้อซ้ำตอนชำระบัตร
- เทียบยอดจริง
คำถามที่พบบ่อย
ถอนเงินสดต้องจดเป็นรายจ่ายไหม?
ถ้ารวมเงินสดและบัญชีนั้นในยอดเดียวกัน ให้แยกเป็นเงินโอนภายใน แล้วบันทึกรายจ่ายเมื่อใช้เงินซื้อของจริง
จดในสมุดหรือแอปดีกว่ากัน?
เลือกแบบที่กรอกและตรวจได้ต่อเนื่อง หลักการแยกยอดยกมา เงินโอน และรายจ่ายสำคัญกว่ารูปแบบเครื่องมือ
เริ่มจากยอดที่ตรวจได้และวิธีนับที่คงเส้นคงวา ต่อให้มีเพียงห้าช่องก็ช่วยให้เห็นเงินชัดกว่าตารางใหญ่ที่กรอกไม่จบ
แหล่งข้อมูลประกอบ
ตรวจแหล่งข้อมูล 28 ตุลาคม 2569
อ่านต่อเรื่องที่เกี่ยวข้อง
ภาพปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI เพื่อประกอบบทความ
